संगीताचा एक सुवर्णकाळ संपला? आशा भोसले यांचा थक्क करणारा जीवनप्रवास आणि काही न ऐकलेले किस्से!
भारतीय संगीत सृष्टीतील एक लखलखता तारा, ज्यांच्या आवाजाने सात दशकांहून अधिक काळ रसिकांच्या मनावर राज्य केले, त्या आशा भोसले (Asha Bhosle) यांचा प्रवास थक्क करणारा आहे. आपल्या अष्टपैलू गायकीने त्यांनी केवळ बॉलीवूडच नाही, तर जागतिक स्तरावर भारताची मान उंचावली.
## आशा भोसले: थोडक्यात परिचय
|
वैयक्तिक तपशील |
माहिती |
|---|---|
|
पूर्ण नाव |
आशा मंगेशकर (लग्नानंतर आशा भोसले) |
|
जन्म |
८ सप्टेंबर १९३३ |
|
जन्मस्थान |
सांगली, महाराष्ट्र |
|
पुरस्कार |
पद्मविभूषण, दादासाहेब फाळके पुरस्कार, ९ वेळा फिल्मफेअर |
|
गायलेली गाणी |
१२,००० पेक्षा जास्त (२० पेक्षा अधिक भाषांत) |
## संगीताचा वारसा आणि सुरुवातीचा संघर्ष
आशा भोसले यांचा जन्म पंडित दीनानाथ मंगेशकर यांच्या घरात झाला. संगीताचे बाळकडू त्यांना घरातूनच मिळाले होते. मात्र, त्यांचा मार्ग सोपा नव्हता. थोरली बहीण लता मंगेशकर यांनी आधीच पार्श्वगायनात आपले स्थान पक्के केले होते. आशाजींना स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण करण्यासाठी प्रचंड संघर्ष करावा लागला.
सुरुवातीच्या काळात त्यांना अशी गाणी मिळायची जी मुख्य नायिकांसाठी नसायची. पण त्यांनी प्रत्येक संधीचे सोने केले. ओ.पी. नय्यर, आर.डी. बर्मन आणि खय्याम यांसारख्या महान संगीतकारांसोबत त्यांनी संगीताचे नवे प्रयोग केले.
## आशाजींच्या गायकीची वैशिष्ट्ये: अष्टपैलू व्यक्तिमत्व
आशा भोसले यांच्या आवाजात एक वेगळीच 'खनक' आणि लवचिकता आहे. त्यांनी गायलेले प्रत्येक प्रकारातील गाणे लोकप्रिय झाले:
- शास्त्रीय संगीत: 'पिया बावरी' सारखी गाणी त्यांच्या शास्त्रीय अभ्यासाची साक्ष देतात.
- कॅब्रे आणि डान्स नंबर्स: 'पिया तू अब तो आजा' किंवा 'दम मारो दम' ही गाणी आजही पार्टीची शान आहेत.
- गझल: 'उमराव जान' चित्रपटातील 'दिल चीज क्या है' मधून त्यांनी आपल्या आवाजातील नजाकत दाखवून दिली.
- मराठी भावगीते: 'बुगडी माझी सांडली गं' पासून ते 'रुणुझुणु रुणुझुणु रे भ्रमरा' पर्यंत त्यांची मराठी गाणी प्रत्येक महाराष्ट्रीयन घराचा भाग आहेत.
## आर.डी. बर्मन आणि आशा भोसले: एक सुवर्णयुग
राहुल देव बर्मन (पंचम दा) आणि आशा भोसले यांची जोडी म्हणजे संगीतातील 'पॉवर कपल'. त्यांनी एकत्र मिळून भारतीय चित्रपट संगीताला पाश्चात्य संगीताची जोड दिली. जॅज, रॉक अँड रोल आणि पॉप संगीताचे प्रयोग त्यांनी यशस्वीपणे राबवले. त्यांच्या लग्नानंतर ही जोडी अधिकच बहरली.
## पुरस्कार आणि जागतिक विक्रम
आशा भोसले यांच्या नावावर अनेक जागतिक विक्रम आहेत:
- गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्स: जगातील सर्वाधिक गाणी रेकॉर्ड करणारी गायिका म्हणून २०११ मध्ये त्यांची नोंद झाली.
- पद्मविभूषण: २००८ मध्ये भारत सरकारने त्यांना दुसऱ्या सर्वोच्च नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.
- दादासाहेब फाळके पुरस्कार: भारतीय सिनेमातील त्यांच्या योगदानाबद्दल २००० मध्ये त्यांना हा पुरस्कार मिळाला.
## आशाजींच्या आयुष्यातील काही रंजक गोष्टी
- कुकिंगची आवड: आशाजींना जेवण बनवण्याची प्रचंड आवड आहे. त्यांचे दुबई आणि कुवेतमध्ये 'Asha’s' नावाचे रेस्टॉरंट्स देखील आहेत.
- पहिली रेकॉर्डिंग: वयाच्या १० व्या वर्षी त्यांनी 'चला चला नव बाळा' हे पहिले गाणे 'माझा भाऊ' या चित्रपटासाठी गायले होते.
- प्रयोगशीलता: त्यांनी वयाच्या ७० व्या वर्षी 'माय' (Mai) या चित्रपटातून अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले.
## काळाच्या पडद्याआड गेलेला स्वर
जेव्हा एखादा महान कलाकार आपल्याला सोडून जातो, तेव्हा मागे उरतो तो फक्त त्यांचा आवाज. आशा भोसले यांनी आपल्या आवाजाच्या माध्यमातून कोट्यवधी लोकांना आनंद दिला. दुःख असो वा सुख, प्रत्येक भावनेसाठी आशाजींचे एक गाणे उपलब्ध आहे. त्यांचे जाणे ही केवळ संगीत क्षेत्राचीच नाही, तर संपूर्ण सांस्कृतिक विश्वाची कधीही न भरून निघणारी हानी आहे.
## वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
१. आशा भोसले यांनी किती भाषांमध्ये गाणी गायली आहेत?
त्यांनी मराठी, हिंदी, बंगाली, गुजराती, पंजाबी, तमिळ आणि इंग्रजीसह २० पेक्षा जास्त भाषांमध्ये गाणी गायली आहेत.
२. आशा भोसले आणि लता मंगेशकर यांच्यात वाद होते का?
दोन्ही बहिणींमध्ये व्यावसायिक स्पर्धा असल्याचे बोलले जात असे, परंतु वैयक्तिक आयुष्यात त्यांचे एकमेकींवर खूप प्रेम होते.
३. आशा भोसले यांचे सर्वात लोकप्रिय गाणे कोणते?
हे सांगणे कठीण आहे, पण 'दम मारो दम', 'चुरा लिया है तुमने', आणि 'दिल चीज क्या है' ही गाणी आजही सर्वाधिक ऐकली जातात.
आशा भोसले हे केवळ एक नाव नसून तो एक प्रवास आहे. एका लहान मुलीने संघर्षातून निर्माण केलेले साम्राज्य आजही अढळ आहे. जोपर्यंत संगीत जिवंत आहे, तोपर्यंत आशाजींचा आवाज या जगात गुंजत राहील.
श्रद्धांजली, स्वरसम्राज्ञी आशा भोसले!
thanks for comment.